Waarom kun je niet ontspannen als je eindelijk rust hebt?
Je hebt er de hele dag naar uitgekeken.
Eindelijk zit je op de bank. Niemand die iets van je nodig heeft. Je werk is klaar. De belangrijkste dingen zijn gedaan en vanavond hoef je nergens meer naartoe.
Dit is het moment waarop je zou moeten ontspannen.
Maar in plaats daarvan pak je je telefoon.
Je kijkt even naar je berichten. Scrolt wat. Dan schiet je te binnen dat de was nog in de machine zit. En nu je toch opstaat, kun je net zo goed even de vaatwasser uitruimen.
Voor je het weet ben je weer bezig.
Of misschien blijf je wél zitten, maar gaat je hoofd gewoon verder.
Wat moet er morgen ook alweer gebeuren? Heb je die mail wel verstuurd? Je moet die afspraak nog plannen. En o ja, je zou deze week echt eens…
Herkenbaar?
Je bent moe en verlangt naar rust. Maar zodra je eindelijk rust hebt, kun je niet ontspannen.
Hoe kan dat?
Misschien ligt het antwoord niet in nóg beter je best doen om te ontspannen. Misschien mag je eerst eens opmerken wat er gebeurt zodra jij niets meer hoeft.
Je wilt rust, maar stilzitten voelt helemaal niet rustig
Na een volle dag kan de bank bijna naar je roepen.
Kom. Zitten. Niets meer doen.
En toch kan juist dat moment onrustig voelen.
Zolang je bezig bent, weet je wat je moet doen. Er is een volgende taak, een afspraak, iemand die iets vraagt of iets wat geregeld moet worden.
Maar wanneer dat allemaal even wegvalt, blijft er ineens… niets over wat moet.
En daar kun je behoorlijk onrustig van worden.
Misschien voel je de neiging om meteen iets te pakken. Je telefoon. De afstandsbediening.
Een boek. Iets te eten.
Of je kijkt om je heen en ziet ineens alles wat nog gedaan kan worden.
Dat stapeltje op tafel.
De was.
Die kast die je al weken wilt opruimen.
Je wilde rust, maar ineens lijkt alles interessanter dan gewoon even zitten.
Wat doe jij zodra er niets meer hoeft?
Sta daar eens bij stil.
Wat gebeurt er op een moment waarop je eigenlijk niets hoeft?
Pak je automatisch je telefoon?
Zet je een serie aan terwijl je ondertussen door social media scrolt?
Loop je toch nog even naar boven om iets op te ruimen?
Of begin je alvast aan iets voor morgen, zodat je dat maar gehad hebt?
Dat hoeft helemaal niet verkeerd te zijn. Het gaat er vooral om dat je gaat herkennen wat jij automatisch doet zodra er ruimte ontstaat.
Want misschien denk je dat je aan het ontspannen bent, terwijl je jezelf ondertussen voortdurend bezighoudt.
Zelfs een wandeling kan ongemerkt worden gevuld. Oortjes in. Podcast aan. Even bellen. Onderweg bedenken wat je straks nog gaat doen.
Er is steeds iets dat je aandacht krijgt.
Maar wat gebeurt er als dat er even niet is?
Bezig zijn geeft houvast
Wanneer je gewend bent om veel te doen, kan bezig zijn vertrouwd voelen.
Je weet waar je aan toe bent.
Er moet iets gebeuren en jij doet het.
Klaar.
Volgende.
Dat kan een prettig gevoel geven. Je hebt iets afgerond. Iets geregeld. Iemand geholpen. Weer iets van je lijstje gestreept.
En zolang je aandacht naar al die dingen gaat, is er minder ruimte om op te merken hoe het eigenlijk met jou gaat.
Hoe moe je bent.
Hoe gespannen je schouders voelen.
Hoe vol je hoofd zit.
Of dat je misschien al een tijdje ergens tegenaan loopt waar je liever niet te lang bij stilstaat.
Dat betekent niet dat je bewust voor jezelf wegloopt.
Soms ben je simpelweg zo gewend geraakt aan doorgaan dat je niet meer merkt dát je het doet.
Totdat je stopt.
Waarom kun je niet ontspannen als het eindelijk stil wordt?
Stilte haalt afleiding weg.
En juist dan kun je dingen gaan opmerken die tijdens een drukke dag naar de achtergrond verdwijnen.
Misschien merk je ineens hoe moe je bent.
Voel je spanning in je nek of kaken.
Blijven gedachten door je hoofd schieten.
Of voel je alleen maar een onrustig gevoel waarvan je niet goed weet waar het vandaan komt.
Dan kan de neiging ontstaan om weer iets te gaan doen.
Niet omdat je per se die vaatwasser móét uitruimen.
Maar omdat bezig zijn bekender voelt dan blijven zitten bij wat je op dat moment merkt.
Voor je het weet ben je alweer onderweg naar de volgende taak.
En dat is precies waarom je ontzettend moe kunt zijn en tegelijkertijd moeite kunt hebben om tot rust te komen.
Je lichaam zit misschien stil, maar jij bent nog steeds bezig.
Rust kan ongemakkelijk voelen als je gewend bent om door te gaan
We denken bij rust vaak aan iets prettigs.
Een vrije middag. Een lege agenda. Een avond op de bank. Een weekend zonder plannen.
Dus wanneer je eindelijk zo'n moment hebt en je voelt je juist onrustig, kun je denken dat je iets verkeerd doet.
Waarom kan ik nou niet gewoon genieten?
Waarom blijft mijn hoofd zo druk?
Ik wilde toch juist rust?
En voor je het weet wordt ontspannen het volgende waar je goed in moet zijn.
Dat helpt niet echt.
Je hoeft jezelf niet te dwingen om rustig te worden.
Misschien kun je beginnen met iets anders:
niet proberen te veranderen wat je voelt, maar opmerken wat er gebeurt.
Dat klinkt klein.
Maar wanneer je gewend bent om door te gaan, kan het behoorlijk confronterend zijn.
Ik voelde me vroeger ook schuldig als ik even op de bank zat niks te doen
Misschien herken je dit nog wel sterker.
Ik voelde me vroeger ook een soort van schuldig als ik even op de bank zat en niks deed.
Alsof ik iets moest rechtvaardigen.
Alsof rust pas “mag” als alles af is.
En zelfs als er eigenlijk niets meer hoefde, kon er toch een stemmetje opkomen:
Je zou iets nuttigs moeten doen.
Dit is tijdverspilling.
Straks heb je spijt dat je niks hebt gedaan.
Dat gevoel kan ervoor zorgen dat stilzitten helemaal niet echt stil voelt.
Je lichaam zit op de bank, maar vanbinnen blijf je bezig met verantwoorden, controleren en corrigeren.
En precies dat maakt ontspannen zo lastig.
Niet omdat je niet wilt rusten.
Maar omdat rust onbewust gekoppeld is geraakt aan iets wat je moet verdienen.
Ontspannen betekent niet automatisch dat je niets moet doen
Misschien denk je bij ontspannen aan stil op de bank zitten.
Maar dat hoeft helemaal niet jouw manier te zijn om tot rust te komen.
Misschien merk je dat je rustiger wordt wanneer je wandelt.
Wanneer je in de tuin bezig bent.
Wanneer je tekent, kookt, leest of rustig beweegt.
Het verschil zit niet alleen in wat je doet.
Let ook eens op wat er tijdens zo'n activiteit met je gebeurt.
Blijft je hoofd lijstjes maken?
Ben je alweer bezig met het volgende?
Moet het nuttig zijn?
Of merk je dat je aandacht langzaam zakt naar wat je op dat moment doet?
Dat verschil kan veel vertellen.
Je hoeft dus niet op zoek naar de perfecte manier om te ontspannen.
Je kunt gaan ontdekken welke momenten jou werkelijk helpen om even niet door te hoeven.
Probeer eens níét te ontspannen
Misschien klinkt dat vreemd.
Je leest tenslotte een blog omdat je niet kunt ontspannen en nu krijg je het advies om niet te proberen te ontspannen.
Maar juist dat proberen kan druk geven.
Ik heb een uur voor mezelf, dus nu moet ik ervan genieten.
Ik ga mediteren, want dan moet mijn hoofd rustig worden.
Ik ga wandelen en daarna moet ik me beter voelen.
Voor je het weet heb je van rust opnieuw een taak gemaakt.
Probeer het eens om te draaien.
Neem tien minuten waarin je niets hoeft op te lossen.
Niet rustig worden.
Niet je hoofd leegmaken.
Niet het juiste voelen.
Alleen even opmerken.
Een klein experiment voor vandaag
Kies vandaag een moment waarop je tien minuten niet nodig bent.
Leg je telefoon weg. Zet geen podcast of muziek aan. Laat de televisie uit.
Ga zitten of maak een klein rondje buiten.
En stel jezelf niet meteen allerlei ingewikkelde vragen.
Begin hiermee:
Wat merk ik nu?
Misschien voel je spanning in je schouders.
Misschien merk je dat je ademhaling snel gaat.
Misschien schieten er twintig gedachten door je hoofd.
Misschien wil je na twee minuten alweer je telefoon pakken.
Of misschien denk je alleen maar:
Wat zit ik hier nou te doen?
Ook dat kun je opmerken.
Je hoeft er niets mee.
Je hoeft niet te bedenken waarom het er is of wat het betekent.
Blijf gewoon nog even.
En als je merkt dat je gedachten alweer bezig zijn met straks, morgen of wat er nog moet gebeuren, breng je aandacht dan terug naar waar je bent.
Hoe zit of sta je?
Wat merk je?
Dat is genoeg.
Tot rust komen begint misschien ergens anders dan je dacht
Wanneer je gewend bent om altijd bezig te zijn, is rust niet automatisch rustig.
Het kan juist het moment zijn waarop je ineens merkt hoeveel er nog doorgaat.
In je hoofd.
In je lichaam.
In de neiging om weer op te staan en iets te doen.
Je hoeft daar niet tegen te vechten.
En je hoeft ontspanning niet af te dwingen.
Begin eens met opmerken.
Wat doe jij zodra er niets hoeft?
Wat gebeurt er wanneer je niet meteen afleiding zoekt?
En wat voel je als je daar heel even bij blijft?
Misschien is dát voor jou het begin van tot rust komen.
Merk je dat je niet alleen moeilijk kunt ontspannen, maar ook al langere tijd moe bent en vooral aan het doorgaan bent? Lees dan verder in Moe en niet tot rust kunnen komen? Hoe lang ga je nog zo door?
Daar lees je meer over de signalen die je lichaam kan geven, waarom we daar zo gemakkelijk aan voorbijgaan en hoe je kunt beginnen met aandacht hebben voor wat jij nodig hebt.
